"حقوق کار در مناطق آزاد"
باور غلطی بین برخی فعالان اقتصادی رایج است که مناطق آزاد یعنی می توان هر کاری با کارگر کرد؛ بدون قرارداد، بدون بیمه و با هر حقوقی. این تصور کاملاً اشتباه است. مناطق آزاد قوانین کاری سادهتر و چابکتری نسبت به سرزمین اصلی دارند، اما حقوق پایه کارگران همچنان حفظ شده و کارفرما نمی تواند از تکالیف خود شانه خالی کند.
مهمترین تفاوت در استخدام اتباع خارجی است. در سرزمین اصلی، گرفتن مجوز کار برای اتباع خارجی فرآیندی پیچیده و ماه ها زمان بر است و معمولاً فقط شرکت های بزرگ موفق به دریافت آن می شوند . اما در مناطق آزاد، سازمان منطقه آزاد خود متولی صدور مجوز کار است و میتوان در کمتر از چند روز این مجوز را دریافت کرد . این تفاوت برای سرمایه گذارانی که میخواهند از نیروی کار عراقی یا افغان استفاده کنند، حیاتی است.
در بحث حقوق و دستمزد نیز انعطاف بیشتری وجود دارد. حداقل حقوق در مناطق آزاد معمولاً پایینتر از سرزمین اصلی تعیین میشود و برخی مزایای اجباری مثل حق مسکن و بن خواربار الزامی نیست. قراردادهای کوتاهمدت، ساعتی و پروژهای راحتتر بسته میشود و نرخ اضافهکار توافقی است. با این حال، حداقل حقوق مصوب همچنان وجود دارد و کارفرما موظف به رعایت آن است.
نکته مهم: بیمه تأمین اجتماعی برای کارگران ایرانی در مناطق آزاد کاملاً اجباری است و هیچ انعطافی در این موضوع وجود ندارد . برای کارگران خارجی اما قوانین انعطاف بیشتری دارد و میتوانند بیمه کشور خود را داشته باشند.
اگر کارفرما هستید، از ابتدا قانونی حرکت کنید. قرارداد کتبی ببندید، بیمه را از روز اول بزنید و برای کارگران خارجی حتماً مجوز کار بگیرید. هزینه قانونی در ابتدا بسیار کمتر از جریمه و دعوای حقوقی در انتهاست.